Speelduur: 73:18 Min.

Preis fuer diese Spezial-CD:
EUR 19,95

Bestell-Nr.
CD-532.940
ISBN 978-3-935329-40-8 (CD)

MARTINET NOIR

SWIFT

Erich Kaiser
Gierzwaluwen
Gierzwaluwen doelgericht laten nestelen

Tekst: Erich Kaiser, Andreas Schulze
Geluidsopnamen: Erich Kaiser

Gierzwaluwen doelgericht laten nestelen De gierzwaluw heeft op veel plaatsen moeilijkheden om een geschikte nestplaats te vinden. Omdat hij niet gemakkelijk nieuwe mogelijkheden om te nestelen vindt, heeft hij tot nu toe in de meeste gevallen ook de nestkastjes niet ontdekt. Met deze CD is het mogelijk om gierzwaluwen doelgericht aan te lokken en succesvol tot nestelen te brengen - het voorspelen van antwoordroepen van de eigen soort is in de praktijk met veel succes gebleken!

De auteur: Erich Kaiser, geboren in 1937, van hoofdberoep imker, houdt zich sinds de jaren 1960 bezig met gierzwaluwen en hun bescherming. Hij is de auteur van verschillende publikaties rond dit onderwerp en medestichter van de Deutsche Gesellschaft für Mauersegler (Duitse vereniging voor gierzwaluwen) die als een het algemeen nut beogende inrichting is erkend. Erich Kaiser heeft de antwoordroepen op deze CD in zijn thuis in de nabijheid van Frankfort/Main (Duitsland) opgenomen waar hij een kolonie van enkele tientallen broedparen heeft laten nestelen.

Gierzwaluwen doelgericht laten nestelen

De gierzwaluw (Apus apus) lijkt, wat zijn uiterlijk en zijn snelle vaak woeste vlucht betreft, wel op een zwaluw, maar in wezen is hij niet verwant met de zwaluwen. Van de snavelpunt tot het staarteinde is hij gemiddeld 17 centimeter lang, de vleugelspanning bedraagt bij benadering 40 centimeter. In tegenstelling tot de zwaluwen heeft hij, afgezien van een lichte vlek op de keel, een volledig donker verenkleed; bovendien is hij wat groter. Zijn voedsel maakt hij uitsluitend buit in de lucht; het bestaat uit insecten en kleine spinnen die door de wind en de thermiek dikwijls tot een aanzienlijke hoogte kunnen komen.

De gierzwaluw broedt het liefst in de openingen van een gebouw, hoog boven de grond zoals bijvoorbeeld in de dakstoel. Het legsel bestaat doorgaans uit twee tot drie witte eieren die, met tussenpozen van telkens twee dagen, voor het merendeel in de tweede helft van mei worden gelegd. De broedtijd bedraagt 18 tot 25 (gemiddeld 19) dagen en de jongen blijven, afhankelijk van het weer, 38 tot 56 (in de meeste gevallen ongeveer 42) dagen in het nest. Gierzwaluwen broeden, indien mogelijk, het liefst in koloni‘n van soms enkele tientallen paren. Door aanhoudend regenweer kunnen de vogels in moeilijkheden raken omdat zij niet meer genoeg voedsel kunnen vinden. In dit geval kan het gebeuren dat de volwassene dieren naar een streek met een betere weersgesteldheid verhuizen, soms honderden kilometer ver van de broedplaats af. De jongen raken intussen in een soort verstijvingstoestand; het hart klopt langzamer, de lichaamstemperatuur is verlaagd. Ongeveer twee weken kunnen de oudere nestelingen op deze manier doorstaan.

De levensvoorwaarden voor de gierzwaluw zijn tijdens de afgelopen decenni‘n aanmerkelijk slechter geworden omdat bij het afbreken of renoveren van oude gebouwen veel mogelijke nestplaatsen zijn kwijtgeraakt. Maar in gebouwen van een nieuwere makelij vindt men slechts zeer zelden geschikte schuilhoeken. Om deze reden hebben vogelbeschermers al geruime tijd geprobeerd om de gierzwaluwen met nestkastjes te helpen. Maar ook daar waar de nestkastjes vakkundig bevestigd zijn vindt de gierzwaluw ze in de meeste gevallen niet: met het ontdekken van nieuwe mogelijkheden om te nestelen heeft hij veel moeite - spreeuwen en mussen zijn wat dit betreft heel wat vindingrijker.

Als hij voor de eerste keer vanuit Afrika naar ons terugkeert is de jonge gierzwaluw bijna een jaar oud en zoekt hij naar een mogelijkheid om zich bij een reeds bestaande kolonie aan te sluiten. Maar totdat de vogel een vrije plaats vindt of bevechten kan duurt het soms enkele jaren. Vele vogels zijn drie, vier of vijf jaar oud wanneer zij voor de erste keer broeden. Gedurende de morgen- en avondstonden voeren degene gierzwaluwen die niet broeden een soort vliegspel uit en draaien in groepen van meestal 10 tot 50 dieren luid roepend om de gebouwen waarin de nestplaatsen zich bevinden. Hun broedende soortgenoten antwoorden van binnen met de zogenaamde antwoordroepen. Langjarige onderzoekingen in Duitsland en Nederland maken duidelijk dat het mogelijk is om gierzwaluwen doelgericht door het voorspelen van de op een geluidsdrager opgenomen antwoord op te roepen. Niet-broedende gierzwaluwen worden zo ook attent gemaakt op nestkastjes die al een hele tijd niet bewoond zijn geweest. Broedende vogels reageren daarentegen niet op de roepen omdat zij al een eigen nestplaats hebben. Met deze CD is het van nu af ook voor u mogelijk om gierzwaluwen met veel succes tot broeden te brengen.

Houdt u a.u.b. rekening met de volgende punten:

Nestkastjes voor gierzwaluwen dienen uitsluitend aan gebouwen te worden bevestigd, hoog boven de grond, indien mogelijk tenminste zes of zeven meter hoog. De aanvliegroute mag niet door bomen gehinderd worden. Het bevestigen van een nestkastje aan de zuidkant van een gebouw is alleen dan raadzaam als er een dakoverstek of een balkon is die beschutting tegen de zon biedt. Als deze beschutting er niet is, is het beter om een andere richting te kiezen. Nestkastjes voor gierzwaluwen kunnen ook aan een vensterbank worden bevestigd; de betreffende ramen mogen ook in het vervolg zoals gewoon opengezet worden. Minder zin heeft het aanbrengen van nestkasten met geluidsdrager als er in de directe omgeving geen gierzwaluwen broeden; er zijn dan immers geen niet-broedende vogels binnen de gehoorafstand.

Vanuit zijn winterverblijf keert de gierzwaluw eind april of begin mei naar ons terug om ons doorgaans eind juli of begin augustus alweer te verlaten. De gunstigste tijd voor het voorspelen van de antwoordroepen is begin mei tot begin juni. Niet-broedende vogels die bijvoorbeeld pas medio juli de nestkastjes ontdekken, kunnen weliswaar niet meer gedurende hetzelfde jaar nestelen maar onthouden de plek voor het volgend voorjaar! In principe is het zinvol om de antwoordroepen gedurende de hele mei, juni en juli voor te spelen.

De speelduur van de CD bedraagt 73 minuten en kan via de herhalingsfunctie waarover bijna iedere CD-speler beschikt naar eigen goeddunken verlengd worden. Het beste is de antwoordroepen met mooi weer voor te spelen, en wel gedurende de morgen- en avonduren, vooral tussen 6 en 8 uur en tussen 20 en 21.30 uur zomertijd. Het is belangrijk dat de geluidsbron en het nestkastje niet te ver van elkaar af liggen. Het snelste succes wordt behaald als de luidspreker aan of in het nestkastje is bevestigd. Kleine, goedkope luidsprekers en geschikte verlengsnoeren, die bij iedere CD-speler kunnen worden aangesloten, zijn in speciaalzaken verkrijgbaar. Als u geen CD-speler bezit zou het voldoende zijn om een eenvoudig, gemakkelijk hanteerbaar draagbaar toestel te kopen.

De CD dient steeds zo luid mogelijk te worden afgespeeld zodat ook gierzwaluwen die een beetje verder weg voorbijvliegen op het nestkastje attent gemaakt kunnen worden. Als de gierzwaluwen de nestgelegenheid gevonden hebben en met nestbouw begonnen zijn, kunt u ophouden met het voorspelen en de luidsprekers weer weghalen, tenzij u nog meer paren wilt aanlokken. Omdat gierzwaluwen sociale dieren zijn dient u in dit geval, nadat het ene nestkastje bezet is, nog meer nestkastjes te bevestigen. U behoeft hierbij geen rekening te houden met de onderlinge afstand; de nestkastjes mogen zich onmiddelijk naast en boven elkaar bevinden.